Είναι θετικό που σήμερα συζητάμε για το θέμα της νεανικής βίας και του σχολικού εκφοβισμού. Όμως από την πλευρά μας θα θέλαμε να ξεκαθαρίσουμε ότι τα παιδιά δε χωρίζονται σε θύτες και θύματα.
Νιώθουμε την ανάγκη να το τονίσουμε αυτό γιατί πολλές φορές γίνεται αυτός ο διαχωρισμός, ειδικά από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Αυτό φυσικά δε σημαίνει ότι υποτιμούμε το φαινόμενο. Αντίθετα, μας ανησυχεί πολύ. Παρόλα αυτά δεν μπορούν τα περιστατικά που καταγράφονται στα σχολεία, και που είναι πολλά, να χαρακτηρίσουν μια ολόκληρη γενιά.
Το ζήτημα της νεανικής βίας είναι ένα φαινόμενο που μας απασχολεί ατομικά ως γονείς, αλλά και συλλογικά μέσα από τις οργανώσεις γονέων. Για αυτόν τον λόγο εδώ και αρκετά χρόνια πραγματοποιούν οι Σύλλογοι Γονέων εκδηλώσεις με ειδικούς επιστήμονες για αυτό το θέμα. Δυστυχώς, όμως, τέτοιες πρωτοβουλίες δεν παίρνονται οργανωμένα μέσα στα σχολεία από το Υπουργείο Παιδείας, πέρα από ορισμένες αποσπασματικές εκδηλώσεις που γίνονται.
Κυρίως μας απασχολεί και μας ανησυχεί εκτός από τη συχνότητα των φαινομένων και η αγριότητά τους. Καταγράφονται περιστατικά έντονης βίας που φτάνουν μέχρι και τη χρήση όπλων, όπως μαχαιριών. Και για αυτόν ακριβώς τον λόγο πιστεύουμε ότι τα φαινόμενα βίας και εκφοβισμού δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με αποσπασματικά μέτρα ή με λογικές καταγγελίας και τιμωρίας.
Χρειάζεται να μας απασχολήσει σε ποιο περιβάλλον καλλιεργείται η βίαιη συμπεριφορά. Γιατί βία δεν υπάρχει μόνο μέσα στα σχολεία, υπάρχει κι έξω από αυτά, στην κοινωνία. Ούτε ασκείται μόνο από παιδιά. Αυτές τις ημέρες διεξάγεται ένας ακόμη πόλεμος. Όλες αυτές οι εικόνες που βλέπουν τα παιδιά μας στις τηλεοράσεις, τους βομβαρδισμούς, τις γενοκτονίες, τα σκοτωμένα παιδιά; Τι μήνυμα στέλνουν; Τι αποτύπωμα αφήνουν στις παιδικές τους ψυχές; Πώς τα κάνει να αισθάνονται; Τα ρώτησε κανείς; Έγινε κάποια οργανωμένη συζήτηση στα σχολεία; Πιστεύουμε πως θα ήταν χρήσιμο.
Παράλληλα, επιδρούν κι ευρύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι οικογένειές μας και κατ΄ επέκταση τα παιδιά μας. Να μην ξεχνάμε ότι οι σημερινοί μαθητές είναι η γενιά που έζησε την πανδημία με κλειστά σχολεία, τηλεκπαίδευση κλπ. και κοινή παραδοχή όλων των επιστημόνων είναι ότι ο μακροχρόνιος εγκλεισμός άφησε σημάδια στην ψυχολογία όλων μας, πόσο μάλλον των παιδιών.
Τα παιδιά μας δε ζουν σε γυάλα. Πάνω τους αντανακλώνται προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες τους και πολλές φορές δεν τα αντιλαμβάνονται σωστά, όπως η ανασφάλεια, η ακρίβεια, γενικά τα προβλήματα επιβίωσης που αντιμετωπίζουμε καθημερινά οι λαϊκές οικογένειες του Περιστερίου. Εδώ στην πόλη μας πριν μερικούς μήνες έγινε προσπάθεια, λόγω πλειστηριασμού, να πεταχτεί ένα παιδί Γυμνασίου από το σπίτι του, φυσικά αυτό δεν έγινε κατορθωτό λόγω της αντίδραση του περιστεριώτικου λαού, όμως κανείς δε ρώτησε αυτό το παιδί και άλλα παιδιά που βιώνουν κάτι αντίστοιχο πώς νιώθουν. Τι αποτύπωμα αφήνει κάτι τέτοιο στην ψυχή τους.
Συμβάλει η προβολή και διάδοση της υποκουλτούρας που όλοι μπορεί να την καταδικάζουμε, όμως τα Μέσα Ενημέρωσης την προβάλουν και την επιβραβεύουν κιόλας.
Πιστεύουμε πώς ένας σημαντικός παράγοντας που μπορεί να συμβάλει στην άμβλυνση του φαινομένου είναι το ίδιο το σχολείο, και η καλή συνεργασία γονιών, εκπαιδευτικών και μαθητών.
Ταυτόχρονα όμως τα παιδιά μας έχουν ανάγκη ένα σχολείο που θα τα μορφώνει και θα τα διαπαιδαγωγεί ολόπλευρα, καλλιεργώντας αξίες όπως η αλληλεγγύη, η συνεργασία και ο σεβασμός.
Επισημαίνουμε ότι η έλλειψη ή η υπολειτουργία θεσμών όπως ο σχολικός ψυχολόγος και ο κοινωνικός λειτουργός δυσκολεύουν ουσιαστικά την πρόληψη και την αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων.
Ως Ένωση Γονέων πιστεύουμε ότι για την αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού στο σχολείο θα συμβάλει:
Η ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου σχολείου. Με μικρότερα τμήματα, εκπαιδευτικούς που θα βρίσκονται στη θέση τους από το πρώτο κιόλας κουδούνι του Σεπτέμβρη και σταθερή παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών σε κάθε σχολική μονάδα.
Σχολεία που θα δίνουν χώρο στην καλλιτεχνική παιδεία, στον αθλητισμό και στη δημιουργική έκφραση των παιδιών με ανάπτυξη δραστηριοτήτων που θα βοηθούν τους μαθητές να συνεργάζονται και να χτίζουν υγιείς σχέσεις.
Η ουσιαστική συνεργασία σχολείου – οικογένειας. Οι γονείς δεν πρέπει να είναι απλοί παρατηρητές αλλά ενεργό κομμάτι της σχολικής κοινότητας, μέσα από τους Συλλόγους και τις Ενώσεις Γονέων.
Η καλλιέργεια αξιών αλληλεγγύης και σεβασμού.
Να μάθουμε στα παιδιά μας ότι δύναμη δεν είναι η επιβολή στον πιο αδύναμο, αλλά η στήριξη και η υπεράσπισή του.
Κλείνοντας, θέλουμε να τονίσουμε ότι η αντιμετώπιση της νεανικής βίας δεν είναι υπόθεση μόνο των μαθητών ή μόνο των εκπαιδευτικών. Είναι υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.
Ως γονείς έχουμε ευθύνη να διεκδικούμε ένα σχολείο που θα μορφώνει, θα προστατεύει και θα στηρίζει όλα τα παιδιά χωρίς διακρίσεις. Ένα σχολείο που θα καλλιεργεί τον σεβασμό, τη συλλογικότητα, τη δημιουργικότητα και την αλληλεγγύη.
Γιατί το καλύτερο «αντίδοτο» στη βία είναι ένα σχολείο, συνολικά μια κοινωνία που δίνει στα παιδιά μας πραγματική μόρφωση, ελπίδα και προοπτική.
Σας ευχαριστώ.
Μαρία Κατσαλη
Πρόεδρος Ένωσης Γονέων Περιστερίου
